ประวัติเมืองสองแคว

  ประวัติเมืองสองแคว 
เมืองสองแคว ในอดีตคือ จังหวัดพิษณุโลก ในปัจจุบัน การเดินทางไปพิษณุโลกในทุกวันนี้แสนสะดวก ไปได้ทั้งทางเครื่องบิน ทางรถไฟ ทางรถยนต์ หรือใครนึกสนุกจะเหมาเรือทวนน้ำไปพิษณุโลกก็ย่อมทำได้ เพราะพิษณุโลกนั้น มีแม่น้ำสำคัญผ่ากลางเมืองคือ แม่น้ำน่าน และยังมีแม่น้ำยม ไหลผ่านพิษณุโลกที่ อ.บางระกำ ก่อนเข้าสู่จังหวัดพิจิตร มีแม่น้ำแควน้อย ไหลผ่านที่ราบหุบเขาแควน้อยใน อ.นครไทย ยังมีอีกคือ แม่น้ำวังทอง หรือลำน้ำเข็ก ไหลเลียบขนานไปทางใต้ของพิษณุโลก - หล่มสัก
            เมืองพิษณุโลก มีหลักฐานของการตั้งหลักแหล่งชุมชนมาตั้งแต่สมัยก่อนสุโขทัย เพราะพบโบราณสถานในวัดจุฬามณีคือ พระปรางค์ และพระวิหาร ที่สร้างจากศิลาแลง สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นประมาณ พ.ศ.๑๕๐๐ - ๑๗๐๐ ในสมัยลพบุรี เชื่อว่าเป็นชุมชนเล็ก ๆ ของพวกขอมมาก่อน
            ในสมัยสุโขทัย พระมหาธรรมราชาลิไทย ทรงสร้างเมืองสองแควขึ้น เพื่อเป็นการควบคุมหัวเมืองลุ่มแม่น้ำน่าน และป่าสัก ระหว่างที่เสด็จมาประทับที่เมืองนี้ พระองค์ได้โปรดให้สร้างพระพุทธรูปสำคัญขึ้นสามองค์คือ พระพุทธชินราช พระพุทธชินสีห์ และพระศรีศาสดา
            ในสมัยอยุธยา ในแผ่นดินสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ ทัพเชียงใหม่มารุกราน และยึดเมืองได้หลายเมือง สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถจึงเสด็จจากกรุงศรีอยุธยามาประทับที่เมืองสองแคว เพื่อบัญชาการศึกรบกับเชียงใหม่ (แผ่นดินพระเจ้าติโลกราช) เป็นเวลานานถึง ๑๘ ปี เมืองสองแควจึงมีฐานะเป็นเสมือนเมืองหลวงอยู่ระยะเวลาหนึ่ง และประทับอยู่ที่เมืองสองแควนี้ จนสิ้นรัชกาลแม้ว่าจะตีหัวเมืองคืนได้หมดแล้วก็ตาม
            พ.ศ.๒๑๐๖ พระเจ้าหงษาวดีบุเรงนอง ยกทัพพม่าตีเข้ามาทางเหนือ จนยึดได้เมืองสองแควแล้ว รุกต่อมาจนตีได้กรุงศรีอยุธยา แล้วอภิเษกสมเด็จพระมหาธรรมราชาเจ้าเมืองสองแควขึ้นเป็นกษัตริย์ แห่งกรุงศรีอยุธยา ซึ่งได้โปรดเกล้า ฯ ให้ สมเด็จพระนเรศวรมหาราช ราชโอรสองค์ใหญ่ ขึ้นครองเมืองสองแควในฐานะเมืองลูกหลวง แล้วเปลี่ยนชื่อเป็นเมืองพิษณุโลก นับตั้งแต่นั้นมา เป็นหัวเมืองชั้นเอกฝ่ายเหนือ คู่กับเมืองนครศรีธรรมราช หัวเมืองชั้นเอกฝ่ายใต้

วัดสองแคว: องค์กรบริหารนิสิต

วัดสองแคว: องค์กรบริหารนิสิต: โลโก้ องค์กรบริหารนิสิต จ.พิษณุโลก  

                                                      
                                                       ชมรมนิสิตวิทยาลัยสงฆ์พุทธชินราช

                                           

ความเป็นมาของวัดตายม(วัดสองแคว)

  

---

สถานที่สำคัญ
แหล่งโบราณคดี คลองละคร
แหล่งโบราณคดีบ้านวัดตายม(สองแคว)
สถานที่ตั้ง 

บ้านวัดตายม อำเภอบางกระทุ่ม จังหวัดพิษณุโลก

ความเป็นมาของวัดตายม(วัดสองแคว) 

เดิมชุมชนโบราณบ้านวัดตายม มีพื้น ที่เต็มไปด้วยป่าไผ่ ไม้เบญจพรรณและ หญ้าคา ชาวบ้านอาศัยอยู่ไม่มากนัก ต่อ มามีเศรษฐีคนหนึ่ง ชื่อ "ตายม" ได้สร้างพระ พุทธรูปใหญ่องค์หนึ่ง ชื่อ หลวงพ่องึม จากนั้นประมาณ 200 ปีเศษ มีประชาชนอพยพเข้า มาอยู่ได้ร่วมใจกันสร้างวิหารขึ้นใหม่ และ เปลี่ยนชื่อพระพุทธรูปเสียใหม่ จากหลวงพ่อ งึมเป็น "หลวงพ่อตายม" ชื่อของหมู่บ้านก็ ใช้ชื่อว่า บ้านวัดตายมแต่นั้นมา

ลักษณะทั่วไป 

เป็นชุมชนโบราณขนาดใหญ่มาก ตั้งกระจัดกระจาย อยู่ทั่วไปในบริเวณริมฝั่งคลองละคร

หลักฐานที่พบ 

1. พบวัดโบราณกระจัดกระจายอยู่ทั่วไปตามริม ฝั่งคลองละคร ได้แก่ วัดตายมเก่า วัดบ้าน แหลมพระธาตุ วัดทุ่งเศรษฐี วัดเศรษฐี วัดเจริญราษฏร์

2. หมู่บ้านเก่าแก่ เช่น บ้านเตาถ่าน บ้านดง ถ่าน บ้านมีเจริญราษฏร์ บ้านสระกระชาย บ้านทุ่ง เศรษฐี บ้านวัดตายมเก่า บ้านไร่ บ้านสระเศรษฐี หมู่บ้านดังกล่าว ได้ตั้งเรียงรายอยู่ริมถนนที่ ตัดผ่านและตั้งอยู่ริมคลองละคร ซึ่งน้ำตื้นเขิน และน้ำในคลองแห้งในหน้าแล้ง ในปัจจุบันมี บ้านที่ปลูกในหมู่บ้าน ๆ ละ 2-3 หลัง เนื่องจาก ความแห้งแล้งชาวบ้านจึงอพยพย้ายถิ่นที่อยู่อาศัย สำรวจพบร่องรอยโบราณสถาน พระอุโบสถ เจดีย์ พระ ปรางค์ขนาดใหญ่มาก และพบเศษเครื่องถ้วย กระจัดกระจาย อยู่ทั่วไป ส่วนใหญ่เป็นศิลปสมัยสุโขทัย อยุธยา

3. พระพุทธรูปและพระเครื่อง ประชาชนมักขุดพบ เศษพระพุทธรูปและพระเครื่องโดยบังเอิญ ตามเนิน ดินที่ตั้งโบราณสถาน

4. แหล่งน้ำโบราณ คลองละครขนาดใหญ่มีลักษณะคดเคี้ยว ไปตามหมู่บ้านในสมัยโบราณ

เส้นทางเข้าสู่แหล่งโบราณคดีบ้านวัดตายม 

จากตัวจังหวัดพิษณุโลกไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ ตามเส้นทางหลวงสายพิษณุโลก-หล่มสัก เหนือที่ว่าการ อำเภอวังทองเลี้ยวขวาไปตามถนนสายวังทองเขา ทราย ผ่านหมู่บ้านหนองบัวถึงบ้านวัดตายม รวม ระยะทางประมาณ 42 กิโลเมตร

---